Dubbel Doel-project Bruine Kiekendief

Winst voor natuur

De Bruine Kiekendief vindt in de natuurgebieden voldoende plekken om veilig te broeden, maar vond in het landschap daarrond te weinig voedsel.  Het Dubbel Doel-project verhoogt  het voedselaanbod  voor de Bruine Kiekendief, voldoende voor minstens 33 broedkoppels  - het instandhoudingsdoel voor deze soort. 
Hiervoor realiseren 16 landbouwers zowel op hun eigen gronden als op overheidsgronden natuurinclusieve teeltrotaties met meerjarige teelten (luzerne, grasklaver ...), permanente bloemen-kruidenstroken en wintervoerakkers. Zo herstellen ze het 'voedselweb' in het landbouwlandschap: meer bodemleven, betekent meer regenwormen, insecten, akkervogels, zoogdieren en dus een groter voedselaanbod voor roofvogels, zoals de Bruine Kiekendief. 
 

Winst voor landbouw

Linkerscheldeoever kent een wat getraumatiseerd landbouwlandschap. Door haven- en natuurontwikkelingen verloren heel wat landbouwers de laatste decennia gronden die soms generatieslang in de familie waren. Ook de natuur- en milieuwetgeving zet daarnaast de landbouwbedrijfsvoering onder druk. 

Het Dubbel Doel-project wil voor de landbouw een positief verhaal zijn en werkt daarom op vrijwillige basis, met een lange termijnperspectief, met teeltrotaties die integreerbaar zijn in een rendabel landbouwbedrijf en met de overheid als een ondersteunende en samenwerkende partner.

Het (Dubbel) Doel is een robuust landschap waarin soorten als de Bruine Kiekendief floreren, én landbouwbedrijven duurzaam kunnen blijven functioneren. 

Meten en doelgericht bijsturen

Een stevig monitoringsprogramma volgt deze ambities op. 

• Werken de maatregelen voor natuur? 
  • Gezenderde Kiekendieven leren ons in welke gebieden en op welke akkers ze voedsel vinden.
  • Maandelijkse tellingen vanop verschillende punten tussen het Stropersbos, Doel en net ten zuiden van de E34 (binnen het Meetnetwerk Agrarische Soorten) vertellen ons welke vogels en zoogdieren er in het landbouwlandschap leven

•    Versterken ze de bodemkwaliteit? 
•    Halen we de gewenste landbouwkundige resultaten op vlak van oogsten, afzet, opbrengst?
Blijkt iets niet te werken? Dan passen we de maatregelen flexibel aan, in overleg met de landbouwers.
 

Beleidskader en landschappelijke aanpak

De werking van het Dubbel Doel‑project sluit nauw aan bij het S‑IHD‑besluit van 17 mei 2019. Dat besluit stelt dat de achteruitgang van de Bruine Kiekendief moet worden tegengegaan door (1) het optimaliseren van bestaande natuurgebieden, (2) het realiseren van bijkomend kwalitatief foerageergebied in het omliggende landbouwgebied binnen 3 kilometer rond potentiële broedplaatsen en gerichte monitoring en bijsturing door het Instituut voor Natuur‑ en Bosonderzoek (INBO).

Het Dubbel Doel‑project vertrekt daarbij vanuit een landschappelijke benadering op voldoende grote schaal. Voor een duurzame populatie van de Bruine Kiekendief is een functioneel samenhangend gebied van ongeveer 3.000 hectare nodig. Ongeveer de helft daarvan bestaat uit natuurgebied met veilige broedplaatsen en rust, terwijl de andere helft wordt ingevuld door omliggend landbouwgebied dat fungeert als essentieel foerageergebied.

Binnen dit landbouwgebied is het niet nodig om alle percelen ingrijpend aan te passen. Door op ongeveer 10% van het landbouwareaal gerichte Dubbel Doel‑maatregelen toe te passen – zoals volveldse teelten, bloemen‑ en kruidenstroken en andere biodiversiteitsversterkende ingrepen – ontstaat voldoende voedsel en structuur in het landschap. Zo kan met een beperkte maar strategische inzet van maatregelen een groot ecologisch effect worden bereikt, zonder de landbouwfunctie van het gebied te ondermijnen.